Bouw van aardehuizen

aardehuizen olstDe aardehuizen in Olst zijn geïnspireerd op Earthships van architect Michael Reynolds. De eerste earthships dateren van veertig jaar geleden en zijn uitvoerig getest in gebruik. Afval - waar mogelijk - en lokale bouwmaterialen - zo veel mogelijk - zijn bepalend in de bouw. Een earthship is ontworpen om zelfvoorzienend te zijn.

Architect Michel Post van Orio Architecten heeft de uitgangspunten aangepast aan de Nederlandse situatie (neerslag, jaartemperatuur en ondergrond).

12 woningen hebben een noordmuur van autobanden - gevuld met aangestampte aarde - die het dak mede ondersteunt. In de 11 overige woningen hebben we dit vervangen door strobalen - het dak leunt daar op een houtskelet. Het dak heeft een hellingsgraad van 9º om de zon optimaal te vangen: in de winter tot achterin het huis, in de zomer geen of weinig zon in het huis.

glasgevel aardehuizenWarmte

Kenmerkend is de zongerichtheid - de woningen hebben een glazen gevel aan de zuidkant. De beschutting van de noordmuur van autobanden, een talud van aarde en een groen dak zijn belangrijk voor thermische massa. Een aardehuis is uitstekend geïsoleerd. De energieprestatiecoëfficiënt is nul of bijna nul (dit verschilt per huis/ huishouden). Voor aardehuizen is zo veel minder verwarming nodig dan voor conventionele woningen. Bijverwarming kan met een leemkachel of een (bijzonder energiezuinige) houtkachel of warmtepomp.

De huizen zijn voorzien van roosters aan de voorkant en daklichten aan de achterkant. Door het hoogteverschil ontstaat er een natuurlijke ventilatie in alle kamers. Waar dat nodig was zijn aanvullende maatregelen getroffen.

Water

In Olst pompen we grondwater op, om te zuiveren tot drinkwater. Met regelmatige testen - maandelijks - waarborgen we de kwaliteit.

Afvalwater van huishoudens (alleen “grijs” water) wordt via het helofytenfilter voor de hele wijk gefilterd tot schoon oppervlaktewater.

De woningen hebben gevarieerde oplossingen voor afvalwater. De meeste bewoners hebben een composttoilet. Dit bespaart op jaarbasis vele duizenden liters drinkwater en voorkomt “zwart” water. Daarnaast houdt het ook waardevolle mineralen lokaal beschikbaar. De zorgvuldig verkregen compost wordt gebruikt op het terrein.

Het Middenhuis heeft een aansluiting op de normale riolering.

zonnepanelenElektriciteit

De in totaal 274 PV-panelen op de 23 woningen en het Middenhuis leveren jaarlijks naar schatting 63.300 kWh, ruim voldoende om energieneutraal te wonen. De huishoudens hebben een reguliere aansluiting op het net; die wordt gebruikt als batterij: bij zonnig weer leveren we terug, op donkere dagen (in donkere maanden) krijgen we groene stroom terug. Op dit moment bekijken we hoe we de opgewekte energie op wijkniveau kunnen doorleveren.

De installaties zoals o.a. PV-panelen, warm water en helofytenfilter zorgen ook voor hogere kosten in het bouwbudget. Daartegenover staat dat bewoners veel lagere vaste lasten hebben dan in conventionele woningen.  

groen aanzichtGroen

Door de taluds aan de noordkant en de inrichting van de wijk met natuurpaden en gevarieerde aanplant zullen de aardehuizen de overgang tussen bebouwing en buitengebied heel geleidelijk maken. Zakken met compost zijn met een taludmengsel ingezaaid om de daken te vergroenen. Dat wordt verder aangevuld met zaden die aanwaaien uit de omgeving. Eetbaar groen maakt de wijk nog plezieriger. De combinatie van natuurpaden en halfverharding geeft een aantrekkelijk alternatief voor bestrate woonomgeving en zijn een belangrijke bijdrage aan watermanagement in de wijk. De gekozen verlichting beschermt de natuurwaarde van duisternis.   

bandenstampenLeren van duurzaam bouwen

Zelfbouw was een bewuste keuze. Sinds het begin van de bouw, eind 2011, werden we begeleid door bouwcoördinatoren, die toezagen op de kwaliteit. Zo werden we handiger en meer geschoold in wat er nodig was. Eind 2013 gingen we in gespecialiseerde teams te werk.

Tijdens de bouwperiode hebben we meer dan duizend vrijwilligers uit binnen- en buitenland ontvangen. Zij kwamen om te leren over (aspecten van) aardehuisbouw, zoals bouwen met stro, aanleg van een helofytenfilter of lemen van muren. Vaak ook kwamen ze vaardigheden brengen en hielpen zo onze bouw vooruit.